Logical Framework Matrix

Aşağıdaki görselde sunulan mantıksal çerçeve; Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası fon kaynaklarının yanı sıra, ulusal projelerin de temelini oluşturur. Ancak bu tabloyu hızlıca doldurmak genellikle mümkün değildir; doldurulması için öncelikle belirli analitik süreçlerin tamamlanması gerekir. İzlenecek analiz yöntemleri benimsendiğinde, süreç çok daha kolay ve verimli şekilde yönetilebilir.

Results	Results Chain	Indicator	Baseline (value&reference year)	Target (value&reference year)	Sources of data	Assumptions
Impact (Overall objective)
Outcome (Specific objectives)
Outputs

Mantıksal çerçeve ve proje teklif formu hazırlanırken yapılan en yaygın hatalardan biri, “proje fikri”nin doğrudan “proje hedefi” olarak dokümanlara aktarılmasıdır. Oysa proje fikrinin, güçlü analiz ve sağlam temeller üzerine inşa edilmesi gerekir.

Sağlam bir temel oluşturulmadan sadece “fikir” odaklı hazırlanan proje tekliflerinde; sorunların çözümünde ve hedef grupların ihtiyaçlarını karşılamada yetersizlikler, ayrıca proje tasarımı ve anlatımında önemli eksiklikler ve uyumsuzluklar görülebilir.

Güçlü bir temel oluşturmak, ancak kapsamlı ve doğru bir analiz süreciyle mümkündür. Detaylı analiz olmadan projenin hedef, sonuç ve faaliyetlerini belirlemek; iyi bir planlama yapılmadan ise bütçe ve kaynak ihtiyacını ortaya koymak mümkün değildir.

Bu nedenle, mantıksal çerçevenin hazırlanmasında iki temel aşama öne çıkar: analiz ve planlama.

Analizin ilk aşamasında, kurumsal kapasite değerlendirmesi ve kırılgan grupların ihtiyaçlarını da kapsayan kapsamlı bir paydaş analizi yapılır. Bu aşamada, potansiyel paydaşlar ile onların ihtiyaç ve kapasiteleri belirlenir.

İkinci aşamada, paydaşların karşılaştığı sorunlar arasından bir başlangıç problemi seçilir ve bunun neden-sonuç ilişkisi analiz edilir.

Sonrasında, sorunların ortadan kalkmasıyla oluşacak olumlu durumların şematize edildiği bir hedef analizi yapılır.

Son aşamada; başvurulan programın öncelikleri, kurumsal kapasite, bütçe ve süre kısıtları dikkate alınarak, proje teklifinin odaklanacağı hedefler, beklenen sonuçlar ve yürütülecek faaliyetler doğru stratejilerle belirlenir.

Bu analiz süreci tamamlandığında, mantıksal çerçeve matrisinin (logical framework matrix) ilk sütunu olan sonuç zinciri (results chain) doğal olarak ortaya çıkar ve proje başvuru formunun büyük bölümü doldurulmaya hazır hale gelir.

Projenin yalnızca hedef, sonuç ve faaliyetlerine karar vermek değil; aynı zamanda matrisin son sütunu olan varsayımların (assumptions) belirlenmesi de başvuru sahipleri için zorlayıcı olabilir.

Varsayımlar, projenin başarısını etkileyebilecek veya belirleyebilecek, ancak proje yöneticilerinin doğrudan kontrolü dışında olan dış faktörlerdir. Bu faktörler, faaliyet-sonuç-hedef hiyerarşisinde bir üst seviyeye ulaşmakla ilgilidir.

Örneğin, faaliyet düzeyinde varsayım belirlenirken sorulması gereken doğru soru; “Bu faaliyetleri gerçekleştirmek için hangi varsayımlarımız olmalı?” değil, “Tüm faaliyetleri tamamladığımızda sonuçlara ulaşmamız için hangi varsayımlar gerçekleşmeli?” olmalıdır.

Matrisin diğer sütunları ise performans göstergeleri (indicators) ve doğrulama kaynakları (validation resources, sources of data) ile ilgilidir. Performans göstergeleri, “SMART” kriterlerine uygun şekilde; yani, spesifik, ölçülebilir, ulaşılabilir, ilgili ve zamana bağlı olmalıdır. Ancak bu şekilde oluşturulan göstergelerle, projenin sonuç ve hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığı objektif olarak değerlendirilebilir.

Projenin diğer temel unsurları ise bütçe, kaynak ihtiyacı ve süresidir. Bu unsurlara analizden sonra, planlama aşamasında karar verilir.

Proje faaliyetlerinin süresi, sırası, birbirleriyle olan bağlantıları ve bağımlılıkları dikkate alınarak, projenin toplam süresi belirlenir. Belirlenen sürelerin makul, gerçekçi ve mevcut koşullara uygun olması önemlidir.

Proje tekliflerinize mantıksal çerçeve hazırlığında destek almak isterseniz, bizimle iletişime geçebilirsiniz.